նորություններ

Գյումրի-Կարս երկաթգծի վերականգնումը՝ բազմաշերտ գեոպոլիտիկ խաղ

Իմ վերլուծության համաձայն՝ Գյումրի-Կարս երկաթգծի վերականգնման հարցը պետք է դիտարկել ոչ միայն երկու երկրների միջև հնարավոր համագործակցության տեսանկյունից, այլև ավելի լայն՝ ռազմավարական և գեոպոլիտիկ համատեքստում։ Այս իրադարձությունը պարզապես տրանսպորտային կապի հարց չէ, այլ բազմաշերտ գեոպոլիտիկ խաղ, որի հաղթողը կորոշվի տարածաշրջանի հզորագույն խաղացողների՝ Թուրքիայի և Ադրբեջանի միջև տեղի ունեցող ռազմավարական մարտահրավերների արդյունքում։

Այս թեմայի շուրջ վերջերս ադրբեջանական լրատվամիջոցներն էլ արձագանքել են՝ նշելով, որ Թուրքիայի և Հայաստանի միջև երկկողմ նախագծի որակումը չի հաշվարկում տարածաշրջանային իրականությունը։ Այս դիտարկումը ճշգրիտ է, քանի որ Հարավային Կովկասը փոխկապակցված շահերի համակարգ է, որտեղ Բաքվի դերը և ազդեցությունը հիմնարար են։ Թուրքիան, որպես տարածաշրջանի հզորագույն երկիր, իր հերթին, ունի իր սեփական հաշվարկներն ու նպատակները։

Այս համատեքստում Գյումրի-Կարս երկաթգծի վերականգնումը կարելի է դիտարկել որպես մի քանի խաղերի միաժամանակյա խաղ։

Առաջին խաղը՝ Թուրքիայի գեոպոլիտիկ նկրտումներն են։ Թուրքիան ցանկանում է ամրապնդել իր դիրքերը Հարավային Կովկասում՝ ոչ միայն ադրբեջանական, այլև հայկական տարածքով։ Սա թույլ կտա նրան ավելի լիարժեքորեն օգտագործել իր լոգիստիկ ճանապարհները՝ Չինաստանից դեպի Եվրոպա։ Գյումրի-Կարս երկաթգծի թեմայի հայտնվելը կարող է լինել նաև Թուրքիայի կողմից Բաքվին ուղղված հուշում՝ ցույց տալու, որ նա կարող է ցանկացած պահի իր ռազմավարական նպատակներն իրականացնել՝ անկախ Ադրբեջանի քմահաճույքներից։

Երկրորդ խաղը՝ Թուրքիայի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների դինամիկան է։ Թուրքիան, որպես Ադրբեջանի ամենամոտ դաշնակիցը, կարող է օգտագործել տարբեր գործիքներ՝ Բաքվի քաղաքականությունը զսպելու կամ ուղղելու համար։ Գյումրի-Կարս երկաթգծի թեմայի հայտնվելը կարող է լինել նման զսպման միջոց։ Այն ցույց է տալիս, որ Թուրքիան կարող է ռազմավարական նախագծեր իրականացնել տարածաշրջանում՝ առանց անհրաժեշտության Բաքվի համաձայնության։

Երրորդ խաղը՝ Հայաստանի համար ներկայացվող ռիսկերն են։ Թեև երկաթգծի վերականգնումը կարող է տնտեսական առումով որոշակի օգուտներ բերել Հայաստանին, այն նաև ստեղծում է լուրջ ռիսկեր։ Թուրքիան կարող է օգտագործել այս նախագիծը՝ Հայաստանին տնտեսական կախվածության մեջ գցելու համար։ Ի վերջո, երկաթգծի վերահսկողությունը և շահագործումը կգտնվի Թուրքիայի ազդեցության տակ, ինչը կարող է սահմանափակել Հայաստանի քաղաքական և տնտեսական անկախությունը։ Այսպիսով, Հայաստանը պետք է խաղի այս խաղում իր դերը՝ հասկանալով իր դիրքերը և ռիսկերը։

Շուշանիկ Ջուլհակյան

About Author

Ձեզ կարող է նաև դուր գալ

նորություններ

Հայաստանի առողջապահության համակարգում իրականացվում են համապարփակ բարեփոխումներ և թվայնացման ծրագրեր

Հայաստանի առողջապահության համակարգը կրում է համապարփակ բարեփոխումներ, որոնք ուղղված են ծառայությունների որակի բարձրացմանը, թափանցիկության ապահովմանը և բնակչության առողջության պաշտպանությանը։ Այս
նորություններ

Փաշինյանը Սուրբ Ծնունդը շնորհավորեց Սաղմոսով

Սուրբ Ծննդյան նախօրեին ես ողջ հայ ժողովրդին ուղարկում եմ իմ ջերմ շնորհավորանքները։ Այս տոնական օրը, որը նշվում է հայկական եկեղեցու