Հայաստանի Ազգային Ժողովի մանդատները հանձնելու կամ պահելու հարցը դարձել է ընդդիմադիր շրջանակների քննարկումների ամենասուր կետը։ Իրականում, խնդիրը ոչ թե մանդատների քանակի, այլ իշխանության հավասարակշռության վերականգնման և հանրության շահերի պաշտպանության մասին է։
Այս հարցում կան երկու հիմնական տեսակետներ։ Մի կողմից, կան այնքանով ինտելեկտուալ մոտեցումները, որոնք պնդում են, որ ընդդիմության պահպանելով մանդատները՝ կարելի է ավելի շատ անել, քան գործող ԱԺ-ի ընդդիմադիր խմբակցությունները։ Իհարկե, ՔՊ-ն իր 60-61 ձայնով զրկվել է սահմանադրական մեծամասնություն ունենալուց, ինչը թույլ է տալիս իշխանությանը ցանկացած օրենք անցկացնել։ Բայց այս տեսակետը չի հաշվարկում իշխանության հնարավոր հարձակումների վրա։
Իրականում, իշխանությունը, որը զրկված է սահմանադրական մեծամասնությունից, կօգտվի ցանկացած առիթից՝ մարդագողություն անելու համար։ Եթե ընդդիմությունը կազմված է 45 մանդատով խմբակցություններից, ապա իշխանությանը պակասում են ընդամենը 10 ձայն՝ 3/5-րդ մասը ձեռք բերելու համար։ Իսկ եթե ընդդիմությունը կազմված է 515 անձից, ովքեր ոչ մեկի մանդատով չեն պաշտպանված, ապա մարդագողությունը դառնում է ավելի հեշտ և անխուսափելի։
Այսպիսով, մանդատները պահպանելու հիմնական պատճառը ոչ թե ավելի շատ օրենքեր ընդունելն է, այլ իշխանությանը մարդագողություն անելուց խոչընդոտելը։ Իրենց մանդատներով ընդդիմադիր պատգամավորները պաշտպանված են իրավապահների հետապնդումներից, միշտ կլինեն խմբակցությունների ղեկավարության աչքի առջև և կունենան հնարավորություն կանխելու ցանկացած անօրինական գործողություն։
Բայց կա նաև մեկ այլ, ոչ պակաս կարևոր հանգամանք։ Ընտրական օրենսգիրքը սահմանում է, որ ԱԺ-ում պետք է ներկայացված լինեն առնվազն 3 քաղաքական ուժ։ Եթե ԱԺ-ի առաջին, երկրորդ և երրորդ տեղերը զբաղեցնող ուժերը հրաժարվեն մանդատներից, ապա Սահմանադրության 95-րդ հոդվածի համաձայն, ԱԺ-ի կազմը կարող է փոխվել։ Իրավապահների կողմից ցանկացած պատրվակով մանդատներից հրաժարվելու դեպքում, իշխանությունը կարող է դիմել Սահմանադրական դատարան և ստանալ դրական պատասխան՝ ապահովելով իրեն 3/5-րդ մասը։ Այդ պարագայում ԱԺ-ի մեջ կմտնեն այն ուժերը, որոնք ունեն ամենաքիչ քվեները՝ «Միասնության թևեր» կուսակցությունը և «Հայաստանի շնորհապետական» կուսակցությունը, ինչը կնշանակի իշխանության ամբողջական և անսահմանափակ վերահսկում։
Այսպիսով, ընդդիմության մանդատները պահպանելու հարցը ոչ թե մանդատների քանակի, այլ իշխանության հավասարակշռության պահպանման, հանրության շահերի պաշտպանության և երկրի ապագայի մասին է։ Այն պայքար է ոչ թե թիվների, այլ իշխանության վերահսկման համար։
