Որպես հասարակական գործիչ և Ազգային ժողովի անցյալ ունեցող պատգամավոր, ես չեմ կարող անտեսել Նիկոլ Փաշինյանի վերջին հայտարարությունները, որոնք, իմ կարծիքով, պահանջում են մանրամասն վերլուծություն։
Նրա այս հայտարարությունները, որոնցում նա պնդում է, թե Արցախյան շարժումը սխալ էր, ոչ թե ուղղակիորեն արտահայտված կարծիք են, այլ քաղաքական հաշվարկ։ Նա փորձում է իր հիմնական մրցակիցներին, հատկապես նախկին իշխանություններին, ներկայացնել որպես անհաջողակ և սխալ որոշումներ կայացրած մարդկանց։ Սա նրա քարոզարշավի հիմնական գործիքներից է։
Ես ստիպված եմ մեկնաբանել նրա այս զառանցանքները, քանի որ եթե դա չանենք, նա կշարունակի ստեղծել իրականության աղավաղված պատկեր, որտեղ իրենը ճիշտ է, իսկ մյուսները՝ սխալ։
Եկեք ենթադրենք, որ նրա պնդումը ճիշտ է։ Եթե Արցախյան շարժումը սխալ էր, ուրեմն սխալ էին նաև այն բոլոր երկրները, որոնք այն ճանաչում էին։ Սխալ էին ԱՄՆ-ն, Ֆրանսիան, ողջ Արևմուտքը, սխալ էին Ռուսաստանը, Չինաստանը, ողջ Արևելքը։ Ստացվում է, որ ամբողջ աշխարհը սխալվել է, և միայն Նիկոլն է ունեցել ճիշտ տեսակետը։ Սա կատարյալ անհեթեթություն է։
Իմ հայացքը Արցախի հարցին վերաբերյալ ձևավորվել է դեռևս 1990-ական թվականներին։ Ես, որպես Գերագույն և Ազգային ժողովի պատգամավոր, ակտիվորեն մասնակցում էի այդ շարժմանը։ Մենք, պատգամավորները, մշտապես դիմում էինք Գերագույն խորհրդի պատգամավոր Սուրեն Զոլյանին՝ Արցախի մասին տեղեկություններ ստանալու համար։ Այդ ժամանակներում համակարգիչներ չկային, և մենք Աբովյանից հատուկ բերում էինք մեծ չափերի դիսկեր, որոնցում պահպանված էին Արցախի պատմության, աշխարհագրության և քաղաքական իրադարձությունների մանրամասն նյութեր։ Մենք այդ նյութերը վերլուծում էինք, քննարկում էինք և վստահաբար կարող էինք ասել, որ Արցախը հայկական տարածք է։
Արցախի հարցը միջազգային ճանաչում ստացավ, դարձավ միջազգային խնդիր, որը լուծելու համար ստեղծվեց Մինսկի խումբը։ Այդ խմբի գործունեության հիմքում ընկած էր ստատուս քվոն՝ իրավիճակը, որն առկա էր այդ պահին։ Այս ստատուս քվոն ոչ թե ռուսների սահմանած էր, այլ միջազգային ամենաբարձր ստատուս ունեցող կազմակերպությունների կողմից ճանաչված իրավիճակը։
Հետևաբար, Նիկոլ Փաշինյանի պնդումը, թե Արցախյան շարժումը սխալ էր, նշանակում է, որ սխալ էին նաև միջազգային հանրության բոլոր հիմնական խաղացողները։ Սա ոչ միայն անհեթեթ է, այլև վտանգավոր, քանի որ այն փորձում է վերանայել պատմությունը՝ իր քաղաքական նպատակներին համապատասխանեցնելու համար։
