Ապրիլի 24-ի առթիվ Հայաստանում Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի արարողությանը մասնակիցներին ուղղված Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինի ուղերձը, թերևս, ամենահայտնի իրենցով ոչ թե հիշատակության, այլ քաղաքական հաշվարկների մասին է խոսում։
Իրականում, նման ուղերձի մասին ոչ Ռուսաստանի պետական լրատվական գործակալությունները, ոչ էլ ՌԻԱ Նովոստին տեղեկություն չեն տարածել, ինչը հակիրճ ասած, ցույց է տալիս, թե որքան ոչ ստանդարտ է այս դեպքը։
Պուտինի ուղերձի հիմնական թեզը, որը նա փորձում է ներկայացնել որպես անփոփոխ դիրքորոշում, այն է, որ 1915 թվականին Ռուսաստանը, Մեծ Բրիտանիան և Ֆրանսիան համատեղ հռչակագրով դատապարտել են հայ ժողովրդի նկատմամբ բռնությունը։ Սա, թերևս, ամենամեծ հակասությունը Պուտինի հայտարարության մեջ է։
Իրականում, այդ հռչակագրով պարտավորվել էին Օսմանյան Թուրքիայի իշխանություններին պատերազմից հետո կանգնեցնել դատարանի առջև և պատժել որպես ռազմական հանցագործներ։ Սակայն այս պարտավորությունը կատարվել չէ, քանի որ 1917 թվականին Ռուսաստանում տեղի ունեցավ բոլշևիկական հեղաշրջում, որից հետո երկիրը դուրս եկավ Առաջին համաշխարհային պատերազմից և ստորագրեց հաշտության պայմանագիր Գերմանիայի և Օսմանյան Թուրքիայի հետ։
Այսպիսով, Պուտինի «հիշողությունը» ոչ թե պատմությանը հավատարիմ է, այլ ծառայում է որպես քաղաքական մանիպուլյացիա։ Նա փորձում է ներկայացնել Ռուսաստանին որպես այնպիսի երկիր, որը միշտ է ճանաչել Ցեղասպանությունը, մինչդեռ իրականում Ռուսաստանը եղել է ոչ միայն ցեղասպանության ականատեսը, այլև դրա հետևանքների կանխարգելման գործընթացից դուրս եկած երկիրը։
Այս ուղերձը, որը նախորդ տարիներին նախագահի կողմից չէր հրապարակվում, այս տարի հայտնվել է Հայաստանում ընթացող նախընտրական շրջանի համատեքստում։ Այն հիշեցնում է ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովայի հայտարարությունը, թե Ռուսաստանը «չի վախենում ցեղասպանություն բառից» և «չի ջնջում սոցցանցային գրառումները»։ Սա, ըստ էության, ցինիզմ է, որը փորձում է ներկայացնել ցավակցությունը որպես ազատության և անկախության խորհրդանիշ։
Այս ամենը ցույց է տալիս, որ Պուտինի ուղերձը ոչ թե պատմական հիշատակության, այլ Ռուսաստանի քաղաքական շահերի ծառայող գործիք է։ Այն ցեղասպանության հարցը վերածում է քարոզչական միջոցի, որը նախատեսված է ոչ թե հայ ժողովրդի հանդեպ հարգանքի, այլ Հայաստանի ներքին քաղաքական դաշտում ազդեցություն ունենալու համար։
