Համայն Վրաստանի պատրիարք-կաթողիկոսը «Գիորգիևյան երկրորդ դաշնագրության» ջատագո՞վ է
Վրաստանի «Հանուն միասնության և խաղաղության» կուսակցության առաջնորդ Մամուկա Պիպիան սենսացիոն հայտարարություն է կատարել՝ հանդիպելով Համայն Վրաստանի պատրիարք-կաթողիկոս Եղիա Երկրորդի հետ։ Քաղաքական գործիչը, որը մշտապես բնակվում է Մոսկվայում և զբաղվում է ձեռնարկատիրական գործունեությամբ, Instagram-ում լուսանկար է տեղադրել՝ նշելով, որ հանդիպման ընթացքում քննարկել են «Վրաստանին գլոբալիստների կողմից սպառնացող վտանգները և Եկեղեցու կարևորությունը»։
Այս հանդիպման շուրջ առաջացած աղմուկը սկանդալային է դարձել այն բանից հետո, երբ Պիպիան «Pirveli» հեռուստաընկերությանը հայտնել է, որ Եղիա Երկրորդին ներկայացրել է Ռուսաստան-Վրաստան ուղղակի երկխոսություն սկսելու և «երկրորդ Գիորգիևյան դաշնագիր ստորագրելու անհրաժեշտության» գաղափարը։
Համայն Վրաստանի պատրիարք-կաթողիկոսի արարողակարգի պատասխանատու Գեորգի Զվիադաձեն հերքել է այս հայտարարությունը՝ նշելով, որ Մամուկա Պիպիան պարզապես խնդրել է օրհնություն և հանդիպումը տևել է ընդամենը երեք րոպե՝ քաղաքական հարցերի քննարկումներ առանց։
Այս իրադարձությունը հատկապես ուշագրավ է հայկական համատեքստում։ Ռուսական կայսրության կովկասյան քաղաքականության պատմության մեջ հայ և վրացի հոգևոր գործիչների դերը կարևոր է։ Նրանք Ռուսաստանին վերագրել են «քրիստոնյաների փրկչի» առաքելություն, և այսօրվա իրադարձությունները կարելի է դիտարկել որպես այդ նարատիվը վերագործարկելու փորձ։
Ավելի վաղ ռուսաստանյան մամուլն անդրադարձել էր Վրաց ուղղափառ եկեղեցու ներսում առկա «մասնատվածության խնդրին»։ Ըստ այդմ, եկեղեցու երիտասարդ սերունդը ձգտում է մերձենալ Կոստանդուպոլսի Հունաց տիեզերական պատրիարքին, իսկ ավագները՝ պահպանել ավանդական կապերը Ռուսաստանի ուղղափառ եկեղեցու հետ։ Համայն Վրաստանի պատրիարք-կաթողիկոսի զառամյալ տարիքը և առողջական վիճակը նկատի ունենալով՝ տեսանելի ապագայում Վրաց ուղղափառ եկեղեցին կկանգնի բարդ ընտրության առջև։
Այս իրադարձությունները հարցեր են առաջացնում՝ արդյոք «Գիորգիևյան երկրորդ դաշնագրության» նարատիվը և Հայ առաքելական եկեղեցու հոգևոր վերնախավի մի մասի քաղաքական կեցվածքը որևէ ընդհանրություն ունե՞ն։ Պատասխանը կարող է լինել ոչ միայն Վրաստանի ներքին քաղաքականության, այլև տարածաշրջանի ռազմաքաղաքական դինամիկայի և հայ-ռուսական հարաբերությունների հասկանալու համար։
