Իրանի տարբեր քաղաքներում դեկտեմբերի 28-ից սկսած բողոքի ցույցերը, որոնք սկզբում կապված էին տնտեսական խնդիրների, մասնավորապես՝ ազգային արժույթի, իրանական ռիալի, արժեզրկման հետ, արագ վերածվեցին լայնածավալ սոցիալ-քաղաքական ցույցերի, որոնք իշխանությանը դիմակայում են։ Այս մասին ասաց Իրանի Մեջլիսի նախկին պատգամավոր Ռոբերտ Բեգլարյանը՝ անդրադառնալով ներկայիս իրավիճակին։
Ըստ իմ վերլուծության՝ ցույցերի սկիզբը կանխատեսելի էր, քանի որ երկրի սոցիալ-տնտեսական պայմանները, այդ թվում՝ 2025 թվականի Իրան-Իսրայել պատերազմի հետևանքով առաջացած սոցիալական անբավարարությունը, ստեղծում էին բոլոր նախադրյալները։ Ցույցերը, որոնք սկսվել էին առևտրականների շրջանում, արագ տարածվեցին ողջ երկրով և ստացան քաղաքական բնույթ։
Իրավիճակը, իմ կարծիքով, ավելի բարդացրեցին արևմտյան, հատկապես ամերիկյան և իսրայելական լրատվամիջոցների կողմից տարածվող հռետորաբանությունն ու քայլերը։ Ցույցերի սկզբում Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանը փորձել էր լեզու գտնել տարբեր արհեստակցական միությունների հետ, ինչը որոշակի դրական արդյունք տվեց, սակայն բողոքի ցույցերը շարունակեցին ծավալվել։
Իրանի գլխավոր առաջնորդ Իմամ Այաթոլլահ Խամենեին, իմ տեսակետով, հստակեցրել է, որ պետք է զանազանել տնտեսության բաժնում ձեռնարկատերերի արդարացի բողոքը նրանցից, ովքեր խուլիգանական գործողություններով փորձում են վնասել ժողովրդի կյանքն ու ունեցվածքը։
Հունվարի 8-ի գիշերվանից Իրանում կանխատեսելիորեն խափանվել է համացանցի աշխատանքը, ինչը դժվարացնում է իրավիճակի մասին օբյեկտիվ տեղեկատվության ստացումը։ Ըստ իմ տեղեկացված աղբյուրների՝ Թեհրանի քաղաքապետը հայտարարել է կառավարական շենքերի, ավտոբուսների և պետական ավտոմեքենաների վնասման մասին։ Իրանի ազգային անվտանգության գերագույն խորհուրդը հստակեցրել է, որ երկիրը կամրջելու է ցանկացած փորձ, որը նպատակ ունի վնասել հրամանատար Ղասեմ Սոլեյմանիի արձանը, հարձակվել մզկիթների վրա կամ ռիսկի ենթարկել իրանցիների կյանքն ու ունեցվածքը։
Իրանահայ գործիչի որպես՝ իմ դիտարկմամբ՝ ժողովրդի շրջանում կա ընդհանուր համոզմունք, որ գործող կառավարման համակարգն արդյունավետ չէ և լուրջ բարեփոխումների կարիք կա։
Անդրադառնալով արևմտյան մամուլի հրապարակումներին, որոնք պնդում են, որ Իրանի գերագույն առաջնորդը հավանական է, որ կլքի երկիրն ու ապաստան կգտնի Ռուսաստանում, ես նման տեղեկությունները համարում եմ ինֆորմացիոն պատերազմի արդյունք։
Իրավիճակի հանգուցալուծման վերաբերյալ իմ տեսակետը կարելի է ամփոփել հետևյալ կերպ․ իշխանությունը պետք է ցույց տա ճկունություն, քանի որ երկիրը գտնվում է լուրջ սոցիալ-տնտեսական ճգնաժամի մեջ։ Իմ կարծիքով՝ Իրանի իշխանությանը կպարտադրի ավելի խիստ հանդես գալ արտաքին ուժերի կողմից ցանկալի արդյունքների հասնելու փորձերը։
Ես նաև նշում եմ, որ Իրանի քայքայումն ու անկայունությունը կարող է ունենալ անկանխատեսելի և բացասական հետևանքներ ոչ միայն իրանցիների, այլև իրանահայերի, Հայաստանի և հայաստանցիների համար։ Այդ պատճառով, իմ վերլուծմամբ, իրանահայությունը փորձում է հնարավորինս ձեռնպահ մնալ գործընթացներին ներքաշվելուց։
